ChatGPT, rewolucyjny chatbot od OpenAI, od swojego debiutu w listopadzie 2022 roku nieustannie budzi ogromne zainteresowanie i gorące dyskusje. Jego zdolność do generowania tekstów przypominających ludzkie odpowiedzi otworzyła nowe możliwości, ale także zrodziła pytania i obawy. Jak świat nauki zareagował na tę technologię? Niedawno opublikowana w czasopiśmie „Knowledge” analiza bibliometryczna autorstwa Malcolma Koo rzuca światło na rosnącą falę badań poświęconych ChatGPT. Przyjrzyjmy się kluczowym wnioskom z tego badania, obejmującego okres od stycznia 2023 do czerwca 2024 roku, na podstawie danych z prestiżowej bazy Web of Science.
Eksplozja Publikacji: Skala Badań nad ChatGPT
Analiza wykazała imponujący wzrost zainteresowania naukowego ChatGPT:
- W ciągu zaledwie 18 miesięcy opublikowano aż 3231 oryginalnych artykułów naukowych na temat ChatGPT.
- Prace te ukazały się w 1404 różnych czasopismach, co świadczy o szerokim zasięgu tematyki.
- Średnio każdy artykuł był cytowany 5,6 raza, co wskazuje na żywe zainteresowanie i wpływ tych badań.
- Roczny wskaźnik wzrostu publikacji wyniósł 37,6%, co potwierdza dynamiczny rozwój tej dziedziny.
„Planujesz badanie medyczne lub poszukujesz rzetelnej analizy naukowej? Nasz zespół ekspertów przygotuje dla Ciebie kompleksowy raport, wykorzystując najnowsze odkrycia i narzędzia badawcze. Zapytaj o indywidualną wycenę!”
http://pracenaukowe.com.pl/kontakt/
Kto i Gdzie Bada ChatGPT? Globalny Krajobraz Naukowy
Badanie zidentyfikowało liderów w dziedzinie badań nad ChatGPT:
- Najbardziej produktywne kraje: Stany Zjednoczone (877 artykułów), Chiny (416 artykułów) oraz Indie (141 artykułów). Co ciekawe, Chiny i Niemcy wykazały wysoki odsetek publikacji powstałych we współpracy międzynarodowej.
- Wiodące instytucje: University of California System, Harvard University oraz State University System of Florida to czołowe ośrodki akademickie prowadzące badania w tym obszarze.
- Główne czasopisma: Najwięcej artykułów opublikowano w Cureus Journal of Medical Science, JMIR Medical Education oraz IEEE Access, co pokazuje, że badania koncentrują się głównie w obszarach medycyny, edukacji (zwłaszcza medycznej) oraz technologii i inżynierii.
Najgorętsze Tematy: Co Interesuje Badaczy?
Analiza słów kluczowych i mapowanie tematyczne ujawniły główne obszary zainteresowania:
- Rdzeń technologiczny: „Sztuczna inteligencja”, „ChatGPT”, „duże modele językowe” (LLM), „przetwarzanie języka naturalnego” (NLP) to dominujące hasła.
- Zastosowania: Ogromny nacisk kładziony jest na „edukację”, „edukację medyczną” oraz „edukację pacjentów”.
- Wyzwania etyczne: Słowa kluczowe takie jak „etyka” i „integralność akademicka” pojawiają się bardzo często, co świadczy o wadze tych zagadnień.
- Najbardziej wpływowe prace: Artykuły, które zdobyły najwięcej cytowań, dotyczyły m.in. ogólnych możliwości i wyzwań związanych z generatywną AI (praca Dwivedi et al.), porównania odpowiedzi ChatGPT z odpowiedziami lekarzy na pytania pacjentów (Ayers et al.) oraz problemu „halucynacji” AI w pisaniu naukowym (Alkaissi i McFarlane).
Cztery Główne Nurty Badań
Analiza współwystępowania słów kluczowych pozwoliła wyróżnić cztery główne, wzajemnie powiązane klastry tematyczne:
- Adopcja technologii: Badania nad tym, jak jednostki i organizacje przyjmują i integrują nowe technologie, zwłaszcza w edukacji i opiece zdrowotnej.
- Rozwój AI i uczenia maszynowego: Skupienie na technicznych aspektach, takich jak dokładność, rozwój chatbotów AI, uczenie maszynowe i przetwarzanie języka naturalnego.
- Integralność akademicka i etyka: Badania nad wyzwaniami związanymi z pisaniem akademickim, plagiatem, autorstwem i etyką AI w kontekście akademickim.
- Zastosowania w opiece zdrowotnej: Analiza roli ChatGPT w dostarczaniu informacji, edukacji pacjentów, poprawie umiejętności czytania i pisania w kontekście zdrowotnym oraz jakości informacji.
Co Dalej? Implikacje dla Przyszłości
Autor badania podkreśla, że gwałtowny wzrost zainteresowania ChatGPT sugeruje, iż pozostanie on znaczącym obszarem badań. Kluczowe implikacje to:
- Potrzeba regulacji i wytycznych: Niezbędne jest opracowanie kompleksowych polityk dotyczących odpowiedzialnego korzystania z AI, zwłaszcza w badaniach biomedycznych, z uwzględnieniem prywatności danych i algorytmicznych uprzedzeń.
- Rozwój metryk oceny LLM: Konieczne są solidne narzędzia do oceny niezawodności i bezpieczeństwa dużych modeli językowych.
- Transformacja edukacji: Szczególny nacisk na edukację medyczną i edukację pacjentów wskazuje na potencjał AI do rewolucjonizowania metod nauczania i dostarczania spersonalizowanych doświadczeń edukacyjnych.
Podsumowanie
Analiza bibliometryczna badań nad ChatGPT z lat 2023-2024 ukazuje dynamiczny i wielodyscyplinarny krajobraz naukowy. Widzimy ogromne zaangażowanie w eksplorację potencjału tej technologii w medycynie, edukacji i technologii, ale także rosnącą świadomość wyzwań etycznych i praktycznych. ChatGPT bez wątpienia zmienia sposób, w jaki myślimy o generowaniu informacji, komunikacji i nauce, a kolejne lata przyniosą zapewne jeszcze więcej fascynujących odkryć.