Struktura IMRaD (Introduction, Methods, Results, and Discussion) jest dziś standardem w większości czasopism naukowych. Łączy ona przejrzystość z logicznym porządkiem wywodu, co ułatwia czytelnikowi szybkie zrozumienie, dlaczego badanie zostało przeprowadzone, jak je wykonano, co w nim wykryto i jakie niesie implikacje. W niniejszym artykule przedstawię, jak efektywnie opracować każdą część IMRaD, z uwzględnieniem praktycznych wskazówek i przykładów przydatnych dla doktorantów.
1. Abstrakt
Choć abstrakt zwykle pojawia się na samym początku publikacji, warto pisać go na końcu, gdy cały tekst jest gotowy. W formacie IMRaD zazwyczaj abstrakt (streszczenie) zawiera:
- Tło i hipoteza (Introduction w pigułce)
- Metody (Methods – zarys)
- Wyniki (Results – najważniejsze liczby lub kierunek ustaleń)
- Wnioski (Discussion/Conclusion – implikacje i znaczenie)
Przykład:
„Celem pracy było zbadanie wpływu krótkotrwałej hipertermii na poziom stresu oksydacyjnego u osób w średnim wieku. W badaniu 30 uczestników losowo przydzielono do grupy kontrolnej i hipertermicznej. Odnotowano statystycznie istotny wzrost wskaźnika MDA (p < 0.05) w grupie hipertermicznej. Dane sugerują, że nawet niewielki wzrost temperatury ciała może wzmagać procesy oksydacyjne, co może mieć znaczenie w prewencji chorób układu krążenia.”
2. Wstęp (Introduction)
2.1 Kontekst i tło
- Cel: wprowadzić czytelnika w temat, pokazać dotychczasową wiedzę oraz uzasadnić, dlaczego Twoje badanie jest istotne.
- Możesz zacząć od danych statystycznych, krótkiej anegdoty lub przeglądu historycznego, by zwrócić uwagę na problem.
2.2 Luka badawcza i sformułowanie hipotezy/pytania
- Pokaż, co jest nadal nierozwiązane (luka w literaturze).
- Sformułuj jasne pytanie badawcze lub hipotezę, aby czytelnik wiedział, do czego zmierzasz.
Przykład:
„Chociaż przeprowadzono liczne badania nad wpływem wysokiej temperatury otoczenia na ciśnienie tętnicze, wciąż brakuje informacji, jak krótkotrwała hipertermia (rzędu 1–2 °C) wpływa na procesy oksydacyjne w komórkach. W niniejszej pracy założyliśmy, że wzrost temperatury o 1,5 °C spowoduje istotne podniesienie stężenia biomarkerów stresu oksydacyjnego.”
3. Metody (Methods)
3.1 Projekt badawczy i próba
- Opisz design (np. badanie randomizowane kontrolowane, badanie obserwacyjne, przekrojowe).
- Zdefiniuj kryteria włączenia i wyłączenia uczestników (etap rekrutacji).
- Wyjaśnij, dlaczego wybrałeś tę grupę i tę metodę (uzasadnienie).
3.2 Zbieranie danych i procedury
- Dokładnie opisz, jak mierzyłeś lub zbierałeś dane (np. typ narzędzia pomiarowego, kwestionariusz, metoda laboratoryjna).
- Uwzględnij procedurę (np. w jakich warunkach, jak długo, jaka dawka interwencji itp.).
- Jeśli jest interwencja (np. podgrzewanie ciała), wskaż, jak przebiegała, jakie środki ostrożności zastosowano.
3.3 Analiza statystyczna
- Wskaż rodzaj testów statystycznych (t-test, ANOVA, regresja), poziom istotności (np. p < 0.05).
- Jeśli stosowałeś oprogramowanie (R, SPSS, Python), możesz to zaznaczyć.
Przykład:
„Uczestników (n=30) losowo przydzielono do grupy kontrolnej (n=15, utrzymywani w temperaturze pokojowej) oraz do grupy hipertermicznej (n=15, temp. 39°C przez 30 minut). Mierzono poziom MDA w osoczu krwi. Analizę statystyczną prowadzono w R (wersja 4.2.1) przy p<0.05; użyto testu t dla prób niezależnych.”
4. Wyniki (Results)
4.1 Prezentacja głównych ustaleń
- Zacznij od najważniejszego: np. w badaniach ilościowych wskaż różnicę między grupami, wartości p, efekty wielkości (Cohen’s d).
- Możesz posłużyć się tabelami, wykresami – ale zachowaj umiar: w tekście streszczasz kluczowe wnioski, a szczegółowe dane mogą trafić do tabel.
4.2 Dodatkowe rezultaty / niespodziewane obserwacje
- Jeśli zauważysz coś nieoczekiwanego, warto krótko o tym wspomnieć.
- Nie wdawaj się w interpretacje (to rola Dyskusji), po prostu raportuj fakty.
Przykład:
„W grupie hipertermicznej odnotowano istotnie wyższe wartości MDA (2,37 ± 0,45 µmol/L) w porównaniu z grupą kontrolną (1,65 ± 0,32 µmol/L, p=0.001). Nie stwierdzono istotnych różnic w poziomie CRP (p=0.56). W dwóch przypadkach w grupie hipertermicznej wystąpiły przejściowe zawroty głowy.”
5. Dyskusja (Discussion)
5.1 Interpretacja wyników
- Wyjaśnij, co oznaczają Twoje wyniki w kontekście hipotezy (czy ją potwierdzają, czy może częściowo zaprzeczają?).
- Odnieś się do literatury: „Nasze wyniki są zgodne z badaniami Smitha (2019), który również wykazał…”.
5.2 Mocne i słabe strony badania (strengths & limitations)
- Bądź uczciwy wobec ograniczeń (np. niewielka próba, brak grupy z innym protokołem, brak pomiarów długoterminowych).
- Wysokiej klasy artykuł często zawiera sekcję limitations, bo pozwala recenzentom zobaczyć, że autor jest świadomy ewentualnych wad i nie wyciąga zbyt daleko idących wniosków.
5.3 Wkład i implikacje
- Praktyczne konsekwencje: np. „Wyniki sugerują, że nawet niewielki wzrost temperatury w warunkach rehabilitacji może wpływać na procesy komórkowe…”.
- Teoretyczne konsekwencje: „Te dane wspierają hipotezę o kluczowej roli stresu oksydacyjnego w progresji chorób sercowo-naczyniowych…”.
- Możesz dodać sugestie co do przyszłych badań.
6. Wnioski (Conclusion)
- Zwięzła rekapitulacja: „Podsumowując, badanie wykazało, że hipertermia w istotny sposób nasila stres oksydacyjny… Zrozumienie tego mechanizmu może…”.
- Wspomnij o tym, co jest najważniejsze dla czytelnika końcowego.
7. Krótkie podsumowanie „IMRaD” w praktyce
- Introduction: Przedstaw problem i lukę w wiedzy. Zakończ sformułowaniem celu lub hipotezy.
- Methods: Opisz precyzyjnie, jak przeprowadziłeś badania, kim byli uczestnicy, jakie metody statystyczne zastosowałeś.
- Results: Zaprezentuj dane bez rozwodzenia się nad interpretacją.
- Discussion: Wytłumacz, co wyniki znaczą w kontekście literatury, wskaż ograniczenia, zasugeruj kierunki dalszych badań.
- Dodatkowo:
- Abstract: zwięzłe streszczenie całego artykułu (cel, metody, wyniki, wnioski).
- References: upewnij się, że są kompletne i spójne ze stylem czasopisma.
Przykład krótkiego flow:
Abstract
Celem niniejszego badania było… Przebadano X osób… Wykazano, że… Wnioski wskazują na…
1. Introduction
Wzrost stężenia MDA jest kluczowy w… Dotychczas brakowało badań nad umiarkowaną hipertermią w… Z tego powodu…
2. Methods
Badanie przeprowadzono z randomizacją… (R = 30). Pomiary MDA wykonywano metodą… Analizę statystyczną przeprowadzono…
3. Results
Grupa eksperymentalna: M=2,37 (SD=0,45). Różnica istotna statystycznie: p<0,001…
4. Discussion
Interpretacja wyników sugeruje, że… Jest to spójne z teorią X. Ograniczenia: mała próba, brak porównania z długotrwałą hipertermią…
Conclusion
Podsumowując, nasze badanie pokazuje, że… W dalszych badaniach warto zbadać…
8. Dlaczego IMRaD?
- Czytelny układ: Recenzenci (i czytelnicy) wiedzą, gdzie szukać hipotez (we Wstępie), a gdzie wyników (w sekcji Wyniki).
- Uniwersalność: Większość czasopism — zwłaszcza z zakresu nauk przyrodniczych, medycznych i inżynieryjnych — preferuje właśnie taki format.
- Przejrzyste przedstawienie badań: Dzieląc tekst na logiczne segmenty, zmniejszasz chaos i ułatwiasz powtórzenie badania (replikację).
Wniosek końcowy:
Pisząc zgodnie z IMRaD, pokazujesz, że rozumiesz standardy współczesnej komunikacji naukowej. Kluczowe jest wyważenie proporcji między sekcjami (zwykle metod i dyskusji nie można skracać zbyt mocno), konsekwentne odnoszenie się do literatury (we wstępie i dyskusji) oraz zapewnienie jasności i logiki wywodu. Jeśli dołożysz do tego solidną metodologię, nowatorski akcent w wynikach i rzetelną dyskusję, znacznie zwiększysz szansę na pozytywne przejście procesu recenzji. Powodzenia w tworzeniu Twojego IMRaD!