Polska dyskusja o demografii od lat krąży wokół współczynnika dzietności. Gdy spada poniżej 1,5, mówimy o kryzysie. Gdy zbliża się do 1,1, mówimy o zapaści. Gdy pojawia się liczba 2,1, przywołujemy zastępowalność pokoleń. Ten język jest potrzebny, ale nie wystarcza. Współczynnik dzietności opisuje hipotetyczną liczbę dzieci, które urodziłaby przeciętna kobieta w ciągu życia przy założeniu utrzyma...

Chiny coraz rzadziej zachowują się jak państwo, które chce wyłącznie korzystać z istniejącego porządku międzynarodowego. Przez dekady Pekin rozwijał się w ramach systemu zbudowanego po II wojnie światowej i przekształconego po zimnej wojnie: ONZ, WTO, globalizacja handlu, instytucje finansowe, reguły inwestycji, dostęp do rynków, stabilność szlaków morskich, otwarcie Zachodu na produkcję i kapita...

Levente Littvay opisuje doświadczenie, które dla wielu badaczy brzmi jednocześnie jak obietnica i zagrożenie. Przez kilka dni korzystał z bardzo zaawansowanego modelu AI, który według jego relacji pomógł mu przepisać grant, przygotować trzy artykuły i napisać książkę. Nie chodziło o proste generowanie pustych akapitów. Autor przekazywał modelowi konspekty, slajdy konferencyjne, kod replikacyjny, ...

Nowoczesna medycyna ma coraz skuteczniejsze leki. Potrafi obniżać ciśnienie, cholesterol, glikemię, ryzyko zakrzepów, aktywność zapalną, częstość zaostrzeń astmy, progresję niektórych chorób neurologicznych i przeżycie w onkologii. W wielu obszarach problemem nie jest już brak terapii, lecz droga między receptą a realnym, regularnym użyciem leku. https://www.youtube.com/watch?v=IHNOF2TOz-o ...

Smartfon stał się najbardziej intymnym komputerem współczesności. Leży przy łóżku, budzi rano, przechowuje zdjęcia, prowadzi przez miasto, mierzy zdrowie, pośredniczy w pracy, rozrywce, płatnościach, relacjach, polityce i samotności. Przez kilkanaście lat jego pozycja wydawała się stabilna: ekran w dłoni był naturalnym centrum cyfrowego życia. https://www.youtube.com/watch?v=b_Ce0Abit6U T...

Hasło suwerenności gospodarczej zdominowało czerwcową sesję plenarną Parlamentu Europejskiego w Strasburgu. W porządku obrad znalazły się debaty o relacjach gospodarczych UE–Chiny, handlu UE–USA, niezależności gospodarczej oraz suwerenności cyfrowej i odporności. Kilka dni wcześniej Komisja Europejska przedstawiła pakiet suwerenności technologicznej obejmujący m.in. Chips Act 2.0, Cloud and AI De...

Sztuczna inteligencja potrafi w kilka sekund wyszukać przepis, streścić orzeczenie, porównać wersje umowy, przygotować szkic pisma, wskazać ryzyka w klauzuli i ułożyć listę argumentów procesowych. Dla studentów prawa, aplikantów, prawników wewnętrznych i kancelarii jest to zmiana praktyczna, a nie odległa futurologia. Narzędzia, które jeszcze niedawno wymagały zespołu asystentów, baz danych i wie...

Pomysł uruchomienia mózgu na komputerze przez dekady należał do pogranicza neuronauki, informatyki i spekulacji filozoficznej. Brzmiał jak projekt dla transhumanistów, pisarzy science fiction albo inżynierów zbyt słabo osadzonych w biologii. Mózg nie jest przecież prostą siecią przewodów. Zawiera dziesiątki miliardów neuronów, setki bilionów synaps, komórki glejowe, neuromodulatory, hormony, plas...

Demokratyzacja innowacji brzmi jak obietnica: więcej ludzi może tworzyć, testować, publikować, automatyzować, projektować i sprzedawać rozwiązania bez zgody dużych instytucji. Kiedyś potrzebny był dział R&D, budżet, laboratorium, dostęp do dystrybucji i zespół specjalistów. Dziś pojedyncza osoba może zbudować aplikację w narzędziu no-code, napisać kod z pomocą modelu językowego, wypuścić prod...

Dysforia postkoitalna, opisywana też jako postcoital dysphoria, postcoital tristesse albo potocznie „post-sex blues”, oznacza nagłe pojawienie się przykrych emocji po aktywności seksualnej. Osoba może czuć smutek, lęk, napięcie, drażliwość, pustkę, wstyd, niepokój albo potrzebę płaczu. Zdarza się, że seks był chciany, bezpieczny, satysfakcjonujący i zgodny z relacją, a mimo tego kilka minut późni...