Ta sama kawa może mieć inny skład. Decyduje sposób parzenia

Kawa przygotowana z tych samych ziaren może dostarczyć różne ilości kofeiny, polifenoli i olejów wpływających na stężenie cholesterolu. Znaczenie mają proporcje kawy i wody, stopień zmielenia, temperatura, czas kontaktu z wodą, ciśnienie oraz rodzaj filtra (1). https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0963996918308093 Dla porównania metod parzenia przydatne są trzy grupy związków. Kofeina odpowiada za działanie pobudzające. Jej ilość zależy od gatunku ziaren, dawki kawy i...
Read More

Kot liże drugiego kota. Czasem z sympatii, czasem żeby skłonić go do odejścia

Lizanie drugiego kota zwykle interpretuje się jako oznakę dobrej relacji. Kot pomaga wyczyścić miejsca trudno dostępne, szczególnie głowę, uszy i szyję. Kontakt może też służyć podtrzymywaniu więzi między zwierzętami. Nowe badanie wskazuje, że takie lizanie pojawia się również podczas napięcia. Jeden kot może w ten sposób przerwać odpoczynek drugiego, wymusić zmianę pozycji albo uzyskać dostęp do zajmowanego miejsca. Znaczenie zachowania zależy od tego, co oba koty robią przed lizaniem, ...
Read More

Lokalne diety znikają szybciej, niż nauka zdąży je zbadać

W wielu częściach świata sposób odżywiania staje się coraz bardziej podobny. Lokalne zboża, rośliny strączkowe, fermentowane napoje i potrawy przygotowywane według rodzinnych metod ustępują produktom dostępnym w tych samych sieciach handlowych: słodzonym napojom, gotowym przekąskom, oczyszczonym zbożom i żywności wytwarzanej przemysłowo (1). Zmiana wynika z rozwoju miast, migracji, cen żywności, globalnego handlu oraz łatwiejszego dostępu do produktów gotowych. Wraz z nią zanika wiedza o...
Read More

FDA zatwierdziła tabletkę, która obniża LDL o prawie 60%

Amerykańska Agencja Żywności i Leków zatwierdziła Lipfendrę, której substancją czynną jest enlicitide. To pierwszy doustny lek blokujący białko PCSK9. Preparat przyjmuje się raz dziennie. Został dopuszczony dla dorosłych z podwyższonym LDL, także dla osób z rodzinną hipercholesterolemią (1, 2). https://www.youtube.com/watch?v=jM4maq8c1Q8 LDL często nazywa się „złym cholesterolem”. Skrót oznacza lipoproteiny przenoszące cholesterol we krwi. Gdy jest ich za dużo, cholesterol może odkładać...
Read More

Spirala amplifikacji: jak chatbot może współtworzyć urojeniową narrację

Chatbot może godzinami odpowiadać jednemu użytkownikowi, zapamiętywać jego język, dopasowywać ton i rozwijać każdą podsuniętą historię. W zwykłej rozmowie daje to wrażenie płynności i zrozumienia. W kontakcie z osobą, która zaczyna tracić zdolność krytycznej oceny własnych przekonań, te same cechy mogą działać inaczej. https://www.youtube.com/watch?v=NnVxMxa8vaw Nowa publikacja poświęcona „AI-associated delusions” proponuje model nazwany spiralą amplifikacji. Autorzy opisują mechanizm, ...
Read More

Jedna próbka krwi i dziesięć lat wyprzedzenia. Co naprawdę mówi p-tau217 o ryzyku Alzheimera

Badanie krwi mierzące p-tau217 może pomóc oszacować, u których poznawczo zdrowych starszych osób w kolejnych latach pojawią się zaburzenia poznawcze. W badaniu obejmującym 2684 uczestników osoby z najwyższymi stężeniami tego białka miały oszacowane ryzyko pogorszenia wynoszące 38% w ciągu pięciu lat i 78% w ciągu dziesięciu lat (Buckley i wsp., 2026). https://www.youtube.com/watch?v=vlmHykwRGZQ Te liczby brzmią jak zapowiedź testu, który potrafi zajrzeć w przyszłość. Ich sens jest bardz...
Read More

Terapia poznawczo-behawioralna może pomóc w bezsenności i uderzeniach gorąca w menopauzie. Ale nie tak, jak często się to upraszcza

Na jakie pytanie odpowiada ten wpis? Czy terapia poznawczo-behawioralna może realnie pomóc kobietom w okresie okołomenopauzalnym i pomenopauzalnym, które zmagają się z bezsennością, nocnymi wybudzeniami, uderzeniami gorąca i nocnymi potami — i czy jest to leczenie objawów, czy raczej sposób odzyskania kontroli nad snem, stresem i reakcją organizmu? Odpowiedź brzmi: tak, może pomóc. Ale najciekawsze jest nie samo „tak”, lecz mechanizm. Bo terapia poznawczo-behawioralna nie zatrzymuje me...
Read More

Roboty są bliżej, niż myślimy. Dlaczego Unitree może być dla robotyki tym, czym DJI było dla dronów

Przez ostatnie lata wyobraźnię technologiczną zdominowała sztuczna inteligencja w wersji cyfrowej. Modele językowe piszą kod, streszczają dokumenty, analizują dane, wspierają prawników, programistów, konsultantów, naukowców i biura obsługi klienta. To ogromna zmiana, ale wciąż głównie zmiana w świecie pracy poznawczej. AI działa na tekście, obrazie, kodzie, tabelach i komunikacji. Pomaga człowiekowi szybciej wykonywać zadania, ale często pozostaje dodatkiem do jego pracy. Roboty humanoid...
Read More

Kto dostawał mięso: płeć, status i nierówność jedzenia w dawnych społeczeństwach Europy

Jedzenie jest jedną z najbardziej podstawowych form nierówności. Zanim pojawią się pisane prawa, księgi podatkowe, listy płac, inwentarze majątkowe i kontrakty, ciało już zapisuje, kto jadł lepiej, częściej, bardziej różnorodnie i bardziej prestiżowo. Kości nie mówią, kto przy stole wydawał polecenia. Mogą jednak pokazać, kto przez lata miał większy dostęp do białka zwierzęcego, ryb, nabiału, prosa lub innych zasobów żywieniowych. Nowe badanie opublikowane w PNAS Nexus próbuje uchwycić t...
Read More

Warszawa oddycha spalinami: dwutlenek azotu jako miejski test zdrowia publicznego

Warszawa ma problem z zanieczyszczeniem, którego nie widać tak dobrze jak zimowego smogu z kominów. Nie tworzy spektakularnych obrazów brunatnej chmury nad miastem. Nie kojarzy się z kopciuchem, dymem z pieca i zapachem palonego węgla. Pochodzi głównie z ruchu drogowego, szczególnie ze spalin pojazdów z silnikami diesla. Jest obecny przy arteriach, przystankach, skrzyżowaniach, tunelach, trasach szybkiego ruchu i szkołach stojących blisko ulic. https://polskialarmsmogowy.pl/2016/10/fachowy-p...
Read More