Oto zestaw celnych spostrzeżeń na temat pisania artykułów naukowych, zaczerpnięty z inspiracji słowami prof. Lennarta Nacke. Każdy z punktów uzupełniłem krótkim komentarzem kontekstowym, szczególnie przydatnym na etapie doktoranckim.
- Jeśli nie jesteś zaangażowany/„zapalony” w temat, nie pisz o nim.
- Komentarz: Motywacja i pasja do tematu przekłada się na jakość. Doktorat to długi proces – wybierz zagadnienie, które naprawdę Cię interesuje.
- Recenzja środowiskowa (peer review) jest pewnego rodzaju przywilejem, nie mówi wprost o jakości Twoich badań.
- Komentarz: Fakt, że ktoś odrzuca lub przyjmuje Twoją pracę, często zależy też od kontekstu (konferencja, rankingi, priorytety wydawcy). Nie przejmuj się nadmiernie pojedynczymi opiniami – wyciągnij wnioski i pracuj dalej.
- Cytowania dla naukowców są tym, czym pieniądze dla ludzi w innych zawodach.
- Komentarz: Liczba cytowań bywa podstawą oceny dorobku, ale pamiętaj, że nie zawsze pokazuje głębię wkładu merytorycznego. Staraj się jednak publikować w miejscach dobrze widocznych w społeczności naukowej.
- Mądrzy autorzy szukają feedbacku; nieświadomi autorzy szukają tylko szybkiego złożenia publikacji.
- Komentarz: Poproś o opinię kolegów, promotora lub specjalistów z branży. Wczesny feedback może uratować Cię przed odrzuceniem pracy w recenzji.
- Unikaj zarywania nocy, stresu i presji ze strony promotora: pisz lepiej i zachowaj zdrowie.
- Komentarz: Zarządzaj czasem, twórz harmonogramy, dawaj sobie zapas. Długotrwały stres nie sprzyja kreatywności ani jakości tekstu.
- Im bardziej „chcesz” koniecznie szybko opublikować artykuł, tym bardziej rośnie ryzyko, że go odrzucą.
- Komentarz: Nie spiesz się z wysyłką do czasopism czy konferencji. Lepiej dopracować w spokoju i wysłać w pełni gotowy tekst.
- Studiuj format, styl i prezentację najlepszych artykułów – by wypracować własny warsztat.
- Komentarz: Przeglądaj prace wyróżniane nagrodami czy w dobrych czasopismach. Zwracaj uwagę na ich strukturę wstępu, przeglądu literatury, wyników i dyskusji.
- Dziesięć razy więcej artykułów będzie przyjętych, gdy przyjmiesz postawę: „Czasopismo ma szczęście, że publikuję u nich”, zamiast „Ja mam szczęście, że mogę tam publikować”.
- Komentarz: Pewność siebie (ale nie arogancja) jest ważna. Wierz w wartość swojego wkładu, jednocześnie spełniając wymagania redakcyjne.
- Recenzentów interesuje tylko Twój wkład w społeczność naukową i wiarygodność wyników.
- Komentarz: Pisz przejrzyście, przedstaw mocne dowody. Recenzent musi szybko zrozumieć, co wnosi Twoja praca i na ile można jej ufać.
- Jeśli recenzent prosi o wiele cytowań z tego samego źródła, a te żądania wydają się desperackie – nie musisz ich wszystkich uwzględniać.
- Komentarz: Zdarza się, że recenzent (lub kontekst) wymusza cytowanie. Stosuj to rozważnie; cytuj tylko rzeczy merytorycznie istotne.
- Sekcja wstępna artykułu mówi czasem więcej o pozycji (seniority) autorów niż pozostałe sekcje łącznie.
- Komentarz: Dłuższe i bogatsze wstępy mogą sugerować, że autor jest ekspertem w dziedzinie. Warto wykazać się znajomością kontekstu, ale bez nadmiernego przeładowania.
- Nie musisz publikować w najlepszym czasopiśmie, żeby uzyskać dużo cytowań.
- Komentarz: W niektórych dziedzinach artykuły w mniej prestiżowych, lecz trafnie profilowanych czasopismach zdobywają wiele cytowań. Dobierz czasopismo odpowiednie do tematu.
- Przeglądanie (recenzowanie) 100 artykułów dla czasopisma lub konferencji uczy Cię więcej o pisaniu niż jakikolwiek promotor.
- Komentarz: Zaangażowanie w proces recenzji pozwala lepiej zrozumieć standardy edytorskie i typowe błędy autorów.
- Jesteś naprawdę silny, gdy nie musisz publikować, zamiast kiedy masz „plan B”.
- Komentarz: Kiedy masz swobodę wyboru i nie czujesz presji ciągłego „muszę coś opublikować natychmiast”, Twoja praca zwykle bywa lepsza jakościowo.
- Oszczędź sobie bólu głowy – nie wdawaj się w długie kłótnie z recenzentami o słuszność Twojej pracy.
- Komentarz: Zawsze można odpowiedzieć rzeczowo na uwagi i wprowadzić poprawki lub uprzejmie wyjaśnić swoje stanowisko. Emocjonalne konflikty z recenzentami rzadko przynoszą korzyść.
- Nic tak nie przesądza o sukcesie publikacyjnym, jak networking w wybranej społeczności konferencyjnej lub czasopismach branżowych.
- Komentarz: Budowanie relacji w środowisku naukowym zwiększa szanse, że Twoje prace będą czytane i doceniane.
- Ucz się pisać dla najlepszych czasopism/konferencji już na początku studiów doktoranckich, by wzmocnić CV przed obroną.
- Komentarz: Trening publikacyjny od wczesnego etapu daje Ci przewagę. Nawet jeśli pierwsza praca nie trafi do topowego czasopisma, zdobędziesz ważne doświadczenie.
- Zawsze postaraj się wyspać (przed deadlinem) więcej, niż mniej.
- Komentarz: Zarywanie nocy przed terminem może obniżyć jakość ostatecznej wersji. Lepiej pisać w skupieniu i jasno myśleć.
- Jeśli nie da się opublikować w topie, publikuj gdzie się da.
- Komentarz: Ważne, by Twój wynik badawczy trafił do obiegu naukowego. Z czasem może być cytowany i doceniony.
- Im więcej pracy włożysz w pisanie artykułu na etapie prowadzenia eksperymentów, tym mniej poprawek zostanie Ci na ostatnią chwilę.
- Komentarz: Równoczesne prowadzenie badań i uzupełnianie manuskryptu pozwala utrzymać spójność i unikać gorączkowego pisania tuż przed terminem.
- Najmocniejszą stroną artykułu są: nowy wynik, dobrze uzasadniona argumentacja i wciągający styl pisania.
- Komentarz: Recenzenci zwracają uwagę, czy Twoje wyniki naprawdę wnoszą coś świeżego, czy potrafisz je logicznie ugruntować w literaturze, a przy tym zadbać o klarowność i przystępność tekstu.
Podsumowanie
Pisanie artykułów naukowych to umiejętność wymagająca praktyki, refleksji i szacunku dla czytelnika. Kieruj się powyższymi radami, a zwiększysz szanse na to, że Twoje publikacje będą wartościowe, często cytowane i dobrze odbierane w środowisku naukowym. Pamiętaj też, że satysfakcja i pasja z pisania jest często kluczem do wytrwałości w dłuższej perspektywie kariery akademickiej. Powodzenia!